Hoe Los je een Sudoku Op? Stappenplan voor Beginners
Een sudoku oplossen is geen kwestie van geluk of gokken. Elke goede puzzel is met pure logica op te lossen, stap voor stap. In deze gids leg ik uit hoe je dat aanpakt, van de regels tot de eerste technieken die je nodig hebt als het invullen stokt.
De regels in het kort
Het rooster bestaat uit 9 bij 9 vakjes, verdeeld in negen blokken van 3 bij 3. Je vult elk vakje met een cijfer van 1 tot en met 9, met maar drie regels:
- Elk cijfer komt precies één keer voor in elke rij.
- Elk cijfer komt precies één keer voor in elke kolom.
- Elk cijfer komt precies één keer voor in elk blok van 3 bij 3.
Een nette sudoku heeft precies één oplossing. Dat is belangrijker dan het klinkt: elk cijfer in de oplossing volgt dan uit wat er al staat, dus je hoeft nooit te gokken. Bij makkelijke puzzels is er altijd wel een vakje dat je direct kunt invullen. Bij moeilijkere moet je soms eerst kandidaten wegstrepen voordat er weer een vakje vastligt.
Stap 1: scan het rooster
Begin niet zomaar ergens, maar kijk eerst welke cijfers al vaak in het rooster staan. Staat er al zes keer een 7, dan zijn er nog maar drie plekken over en die vind je meestal snel. Ga zo de cijfers langs die het vaakst voorkomen.
Kijk daarna per blok. Zoek een blok waar al veel cijfers staan en vraag je bij elk leeg vakje af welke cijfers er nog missen. Hoe voller een blok, rij of kolom, hoe makkelijker de rest zich laat invullen.
Stap 2: naked singles
De simpelste techniek heeft een gekke naam: de naked single, oftewel een vakje waar nog maar één cijfer in past. Alle andere acht cijfers staan al ergens in dezelfde rij, kolom of hetzelfde blok. Zie je zo'n vakje, dan mag het cijfer er meteen in.
In het begin vind je ze vooral op kruispunten van volle rijen en kolommen. Elke keer dat je een cijfer invult, ontstaan er vaak weer nieuwe naked singles. Zo rolt een makkelijke puzzel zichzelf bijna uit.
Stap 3: hidden singles
De hidden single is het spiegelbeeld. Nu kijk je niet naar een vakje, maar naar een cijfer. Vraag je bij een blok af: waar kan de 4 hier nog staan? Blokkeren de rijen en kolommen eromheen alle lege vakjes op eentje na, dan moet de 4 wel in dat ene vakje.
Samen met de naked single is dit de techniek waarmee je een makkelijke sudoku helemaal oplost. Ga per cijfer alle blokken langs en je vindt meestal wel ergens een vakje dat vastligt. In de gids over naked en hidden singles staat van allebei een voorbeeld in een echt rooster.
Als je vastzit
Op een gegeven moment vind je geen singles meer. Dat is het punt waarop je potloodnotities nodig hebt: kleine cijfertjes in de lege vakjes die bijhouden wat er nog kan. Daarmee vind je patronen zoals naked pairs en pointing pairs, waarmee je kandidaten wegstreept tot er weer ergens een single ontstaat. In de gids over potloodnotities leg ik uit hoe je dat handig bijhoudt.
Kom je er echt niet uit, vul je puzzel dan in op de Sudoku Helper. Die laat de volgende logische stap zien en legt uit waarom die klopt, zodat je niet alleen verder komt maar ook ziet wat je over het hoofd zag. Zelf doe ik dat ook als ik een kwartier naar hetzelfde rooster zit te staren, meestal blijkt het dan iets simpels.
Veelgemaakte fouten
- Gokken. Eén verkeerde gok werkt door in de rest van de puzzel en dat merk je vaak pas veel later. Vul alleen in wat zeker is.
- Alleen naar rijen en kolommen kijken. De blokken doen net zo hard mee. Veel hidden singles vind je juist door per blok te kijken.
- Te snel willen. Wie systematisch scant, is uiteindelijk sneller dan wie kriskras door het rooster springt.
Veel puzzelplezier, en succes met je volgende sudoku.