Sudoku Oplossen met Potloodnotities (Pencil Marks)
Zolang een sudoku makkelijk is, kun je alles in je hoofd bijhouden. Maar ergens tussen makkelijk en moeilijk komt het punt waarop dat niet meer lukt. Potloodnotities, in het Engels pencil marks, zijn dan het verschil tussen vastlopen en gewoon doorpuzzelen.
Wat zijn potloodnotities?
Kleine cijfertjes die je in een leeg vakje schrijft om bij te houden welke cijfers daar nog kunnen staan. Die mogelijke cijfers heten kandidaten. Staat in een vakje bijvoorbeeld alleen nog 2, 5 en 8 als notitie, dan weet je in één oogopslag dat de rest daar al is uitgesloten.
Op papier schrijf je ze klein in een hoekje van het vakje. In de meeste apps zit er een potloodknop voor, en ook in de Sudoku Helper kun je notities per vakje bijhouden.
Wanneer begin je ermee?
Niet meteen. Zolang je nog naked singles en hidden singles vindt, kosten notities alleen maar tijd. Ik begin er zelf pas mee als ik het rooster twee keer helemaal heb gescand zonder iets te vinden.
Begin bij de rijen, kolommen en blokken die al het volst zijn. Daar zijn de lijstjes het kortst en vind je het snelst iets. Loop je daarna nog vast, vul dan de rest ook in: voor de lastigere technieken heb je alle kandidaten nodig.
Zo houd je het overzichtelijk
- Maak een rij, kolom of blok in één keer af. Een notitie waar een kandidaat in ontbreekt is gevaarlijker dan geen notitie, want je vertrouwt erop. Schrijf dus niet hier en daar een vakje in, maar vul een heel gebied tegelijk in.
- Let vooral op de korte lijstjes. Vakjes met twee of drie kandidaten zijn goud waard, daar zitten de paren en triples. Een vakje met zes kandidaten zegt op zichzelf weinig, maar laat het niet weg: juist die volledige lijstjes heb je nodig om hidden pairs en x-wings te zien.
- Gebruik een vaste plek per cijfer. Op papier helpt het om de 1 altijd linksboven te zetten en de 9 rechtsonder. Dan zie je patronen sneller.
Wat je notities je vertellen
Het echte werk begint als de notities er staan, want dan worden patronen zichtbaar die je zonder niet ziet:
- Naked pair: twee vakjes in dezelfde rij, kolom of hetzelfde blok met exact dezelfde twee kandidaten. Die twee cijfers zitten dan in die vakjes vast en mogen overal elders in die rij, kolom of dat blok worden weggestreept.
- Pointing pair: kan een cijfer binnen een blok alleen nog in één rij of kolom staan, dan kan dat cijfer in de rest van die rij of kolom buiten het blok niet meer voorkomen.
- Nieuwe singles: elk weggestreept cijfer maakt lijstjes korter. Blijft er ergens één kandidaat over, dan heb je weer een vakje te pakken.
Hoe die patronen er in een echt rooster uitzien, laat ik zien in de gidsen over naked pairs en hidden pairs en pointing pairs en claiming.
Vergeet het bijwerken niet
De grootste valkuil: een cijfer invullen en vergeten het uit de notities in dezelfde rij, kolom en hetzelfde blok te strepen. Eén verouderde notitie kan je een halve puzzel kosten, omdat je conclusies trekt uit iets dat allang niet meer kan.
Maak er een gewoonte van: cijfer invullen, meteen de notities eromheen bijwerken, dan pas verder kijken. De hints in de Sudoku Helper rekenen de kandidaten trouwens zelf uit, dus die trappen nooit in een verouderde notitie van jou.
Succes met je volgende puzzel, en gun jezelf de tijd om het even aan te leren. Na een paar sudoku's wil je niet meer zonder.