Swordfish: de Grote Broer van de X-Wing

De swordfish is wat een x-wing wordt als je hem uitrekt over drie lijnen in plaats van twee. Ken je de x-wing al, dan is de swordfish geen nieuw idee, alleen een grotere versie ervan.

Wat is een swordfish?

Zoek een cijfer dat in drie rijen alleen nog binnen dezelfde drie kolommen als kandidaat voorkomt. Niet elke rij hoeft alle drie de kolommen te gebruiken, twee is genoeg, zolang de drie rijen samen niet meer dan drie kolommen nodig hebben.

Dat cijfer moet in elk van de drie rijen ergens in een van die drie kolommen terechtkomen. Omdat er drie rijen en drie kolommen zijn, en elke kolom maar één keer dat cijfer kan bevatten, verdeelt het cijfer zich noodgedwongen precies één keer over elke kolom. Daarom kan het cijfer in de rest van die drie kolommen, in alle andere rijen, niet meer voorkomen. Ook dit werkt in spiegelbeeld, met drie kolommen die naar dezelfde drie rijen wijzen.

Een voorbeeld

Ook hier laat ik alleen de kandidaten voor één cijfer zien, de 7.

Elke van die drie rijen moet een 7 krijgen, en dat kan alleen in kolom 3, 5 of 7. Drie rijen, drie kolommen, en elke kolom kan maar één 7 hebben: dus krijgt elk van die kolommen precies één 7 uit deze drie rijen. Welke rij bij welke kolom hoort, maakt niet uit. Voor de andere rijen is in kolom 3, 5 en 7 geen 7 meer over.

Hoe je hem vindt, en wat het verschil is met een x-wing

Het verschil met een x-wing zit alleen in de grootte: twee lijnen en twee kruispunten worden drie lijnen en drie kruispunten. De regel dat elke rij niet per se alle kolommen hoeft te gebruiken, maakt hem lastiger te zien dan een x-wing, waar de twee rijen bijna altijd precies dezelfde twee kolommen tonen.

Ga voor een cijfer na in welke rijen het nog maar op twee of drie plekken kan staan, en verzamel de kolommen die daarbij horen. Zodra drie rijen samen niet meer dan drie kolommen nodig hebben, heb je een swordfish, ook als je in eerste instantie niet meteen ziet welke rij bij welke kolom hoort.

Wat een swordfish niet is

Een veelgemaakte fout is denken dat elke rij minstens drie kandidaten moet hebben, of dat alle drie de kolommen in elke rij moeten voorkomen. Geen van beide klopt. Wat wel moet kloppen: elke rij gebruikt uitsluitend kolommen uit die ene set van drie, en die drie rijen samen hebben niet meer dan drie kolommen nodig. Gebruikt een van de rijen een vierde kolom, dan is het patroon stuk.

Net als bij de x-wing geldt: controleer de volledige rij en niet alleen de kolommen die je al in gedachten had. Eén extra kandidaat buiten de drie kolommen is genoeg om de hele redenering ongeldig te maken.

Wanneer het de moeite waard is

Ik ga pas op zoek naar een swordfish als ik een puzzel drie keer heb nagekeken en echt niets anders meer vind. Hij komt minder vaak voor dan een x-wing en kost meer tijd om te vinden, dus reserveer hem voor het moment dat alle kleinere technieken zijn uitgeput.

Begin, net als bij de x-wing, bij het cijfer dat al het vaakst ingevuld is. Zulke cijfers hebben nog maar weinig rijen met open vakjes over, en dan is de kans het grootst dat die rijen samen aan precies drie kolommen genoeg hebben.

Vind je geen swordfish, kijk dan naar vakjes met precies twee kandidaten. Drie van zulke vakjes die elkaar op de juiste manier zien, vormen een y-wing.

Vul je eigen puzzel in bij de Sudoku Helper en ik wijs de volgende stap aan.

Veel succes, en geniet van het gevoel als hij eindelijk klopt.